Skąd się bierze skóra?  |  Produkcja skór  |  Gatunki skór

Produkcja skór

Surowa skóra po zdjęciu ze zwierzęcia w rzeźni z reguły trafia do dealerów lub na specjalistyczne giełdy. Tam zostaje sprzedana i dostarczona do garbarni - nierzadko w odległym miejscu, bowiem obecnie większość garbarni skór meblowych znajduje się w Europie, a giełdy w Ameryce Południowej. Gdy skóra trafia do garbarni jest wstępnie zakonserwowana, aby uniknąć trwałych uszkodzeń na skutek rozpadu podczas transportu. Następnie skóry są oczyszczane z włosia i resztek zbędnej tkanki mięsno-tłuszczowej, po czym są czyszczone przez płukanie w bębnach (obecnie każdy proses moczenia odbywa się w bębnach w przeciwieństwie do starej metody zanurzania w kadziach). Skóry oczyszczone są garbowane.

GARBOWANIE oznacza utrwalenie skór w taki sposób, aby nie poddawały się już naturalnym procesom gnilnym. W skórcie polega na związaniu włókien skóry (kolagenu) przez garbnik.

W zależności od rodzaju użytych garbników można wyróżnić kilka rodzajów garbowania:

• Garbunek przy użyciu ekstraktów z roślin zawierających garbniki (korzenie, liscie, kora). Wygarbowana w ten sposób skóra nie jest może zbyt elastyczna, jednak zyskuje na grubości i lepiej przepuszcza powietrze niż skóry chromowe. Metoda jest wykorzystywana do produkcji luksusowych skór kaletniczych.
• Garbunek chromowy - sole chromu wnikają w kolagenowe włókna skóry - staje się ona elastyczna i wykazuje dużą odporność na rozrywanie i zużywanie.
• Garbunek syntetyczny - alternatywny dla chromowego, znacznie mniej uciążliwy ekologicznie.
• Garbunek przy zastosowaniu olei zwierzęcych - głównie tranu. Metoda ta ma niewielkie znaczenie. Służy do otrzymywania skór welurowych.

Najczęściej spotykanym rodzajem garbowania skór, zwłaszcza meblowych jest garbowanie chromowe. Jest ono bardzo charakterystyczne, bowiem po zakończeniu prosesu błamy skór są wilgotne i mają kolor jasnoniebieski, stąd też nazywa się je "wet blue".

Garbowanie przygotowuje skóry do kolejnego procesu - wykańczania. Wykańczanie jest ogólnym pojęciem określającym procesy mające doprowadzić skórę do stanu końcowego - gotowego do użycia.

Średnia grubość skóry po garbowaniu to ok. 5 mm. Skóry meblowe mają zwykle o 0,9 do 1,1 mm (70%) lub 1,2-1,6 mm - zależy to od gatunku skóry, który ma zostać otrzymany (wykonuję się wstępną selekcję pod kątem wielkości błamów i ich uszkodzeń). Pożądaną grubość uzyskuje się dzięki rozdwojeniu (czasem także roztrojeniu) skóry w trakcie którego otrzymuje się "dwoinę" - dolną część powstałą po rozcięciu (można to porównać do mechanicznego rozwarstwienia). Dwoinę także wykańcza się dalej podobnie jak skórę licową i wykorzystuje w produkcji. Ze względu na to, że włókna skóry w dwoinie są luźniejsze niż w skórze licowej nie jest ona tak odporna na rozerwanie i zniszczenie, dlatego wykorzystuje się ją na obicia boków i tyłów mebli. Spotykana jest także często w przemyśle obuwniczym i odzieżowym.

Następne w kolejności jest sortowanie, bowiem skóry znajdują się w różnym stanie i należy dokonać ich selekcji pod kątem przydatności do konkretnego gatunku i jakości. Skóry mogą posiadać szereg naturalnych śladów takich jak blizny, ukąszenia owadów, żyły lub zrosty. W niektórych gatunkach ślady takie są akceptowane, w innych nie. Skóry, które mają pozostać całkowicie naturalne są wykańczane bez żadnej ingerencji w ich wygląd. Te, które muszą zostać poprawione są mocniej lub słabiej szlifowane (korygowane). Korygowanie jest niezbędne, jeśli lico skóry posiada uszkodzenia, które nie są pożądane przez klienta. Polega na zeszlifowniu uszkodzonej warstwy wierzchniej i wyrównaniu ewentualnych ubytków. Następnie przebarwia się skórę, aby zbliżyć kolor w masie do koloru który będzie na jej powierzchni. Tak więc skóry które mają być np. żółte przebarwia się w jasnożółtym kolorze. Na lico przebarwionej skóry w danym kolorze można nakładać szeroką gamę kolorów pochodnych (od jasnych do ciemnych). Skóry przebarwione (crusty) są następnie suszone i poddaje się je działaniu preparatów zmiękczających. Tak przygotowane są barwione powierzchniowo (malowanie ciśnieniowe) i (jeśli były uprzednio korygowane) tłoczy się nową strukturę - tzw. rys lica, który może być dowolny (np. o strukturze skóry krokodyla). Jeśli finalnym wyrobem ma być nubuck, lico jest szlifowane w różnych kierunkach, co daje efekt delikatnego włosia na powierzchni. Teraz pozostaje pakowanie i wysyłka do fabryki, gdzie skóra zostanie rozcięta według szblonu i wykonany zostanie finalny wyrób ze skóry.